Essentiële vetzuren

Omschrijving

Essentiële vetzuren zoals eicosapentaeenzuur (EPA), docosahexaeenzuur (DHA), alfa-linoleenzuur (ALA) en gamma-linoleenzuur (GLA), beïnvloeden voornamelijk het eicosanoïdenmetabolisme. Eicosanoïden, zoals prostaglandines, tromboxanen, leukotriënen e.a. zijn biologisch zeer actieve stoffen die een belangrijke rol spelen bij de fysiologie en pathofysiologie van veel klinische aandoeningen zoals depressiviteit, hart- en vaatziekten, hypertensie, diabetes, andere inflammatoire en auto-immuunaandoeningen, veel spier- en gewrichtsaandoeningen, immuunreacties en tal van andere biochemische reacties. Deze eicosanoïden maken het verschil tussen regeneratie of degeneratie. De langketen omega-3-vetzuren met 20 en 22 koolstofatomen zijn belangrijke bouwstenen voor de membranen. Wat het lichaam aan omega-vetzuren over heeft, wordt verbrand en niet opgeslagen in vetweefsel. Dit in tegenstelling tot linolzuur dat wel wordt opgeslagen in vetweefsel. Door te weinig opname van essentiële vetzuren is het risico op welvaartsziekten groter omdat de ratio omega-6/omega-3 uit balans is. Deze ratio is ideaal tussen 1/1 en 4/1. Bij een westerse voeding liggen de ratio’s vaak tussen 10/1 en 30/1. Daarom zijn de omega-3-supplementen zo noodzakelijk. 

Studie

Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste doodsoorzaak in veel economisch ontwikkelde landen. De incidentie neemt in snel tempo toe in opkomende economieën. Voeding- en levensstijlproblemen zijn nauw verbonden met een groot aantal risicofactoren voor hart- en vaatziekten, waaronder abnormale plasmalipiden, hypertensie, insulineresistentie, diabetes en obesitas. Dit suggereert dat op voeding gebaseerde benaderingen van nut kunnen zijn. Omega-3 langketen-meervoudig onverzadigde vetzuren (omega-3 LC-PUFA) worden steeds meer gebruikt bij de preventie en behandeling van verschillende cardiovasculaire risicofactoren. Zowel de omega-3- als omega-6-families worden als essentieel beschouwd, omdat het menselijk lichaam zelf niet in staat is om ze te synthetiseren. De omzetting van de twee voorlopervetzuren - linolzuur (18: 2ω6) en alfa-linolzuur (α18: 3ω3) - van deze twee routes naar langere onverzadigde vetzuren (≥C (20)) is inefficiënt. Dit ondanks dat er een overvloed aan omega-6-vetzuren is in de voedselvoorziening; in veel populaties is de relatieve inname van omega-3-vetzuren laag, waarbij gezondheidsautoriteiten een verhoogde consumptie voorstaan. Visolie, rijk aan eicosapentaeenzuur (EPA, 20: 5ω3) en docosahexaeenzuur (DHA, 22: 6ω3), blijkt een geringe verlaging van de bloeddruk bij een dosisniveau van > 3g/d te veroorzaken, zowel bij onbehandelde als bij behandelde hypertensiva. Hoewel een veelvoud aan mechanismen kan bijdragen aan de bloeddrukverlagende werking van omega-3-vetzuren, lijkt een verbeterde vasculaire endotheliale celfunctie een centrale rol te spelen. Recente studies die de potentiële voordelen van visolie bij diabetes type-2 hebben geëvalueerd, hebben bijgedragen aan het wegnemen van bezorgdheid die werd opgewekt in eerdere onderzoeken met een relatief grote dosis (5-8 g/dag) en een verslechtering van de glykemische controle meldden. Verschillende meta-analyses hebben bevestigd dat de meest consistente werking van omega-3-vetzuren bij insulineresistentie en type-2 diabetes de reductie in triglyceriden is. In sommige studies is gevonden dat visolie een kleine stijging van LDL-cholesterol veroorzaakt, maar een verandering in de LDL-deeltjesgrootte, van de kleinere meer atherogene vorm tot de grotere, minder schadelijke deeltjesgrootte, is ook opgemerkt. Omega-3-vetzuren zijn effectieve modulatoren van de ontsteking die gepaard gaat met verschillende cardio-metabole afwijkingen. Rekening houdend met de pleiotropische aard van hun acties, kan worden geconcludeerd dat voedingssuppletie met omega-3vetzuren zal leiden tot verbeteringen van cardio-metabole gezondheidsparameters. Deze vetzuren vormen slechts kleine neveneffecten en, belangrijker, hebben geen negatieve wisselwerking met de gebruikelijke geneesmiddeltherapieën die worden gebruikt bij het behandelen van hypertensie, dyslipidemie, type-2-diabetes en obesitas/metabool syndroom. In sommige gevallen werken ze zelfs synergistisch waardoor extra cardiovasculaire voordelen worden geboden.

Interacties

Interacties met natuurlijke en/of reguliere medicijnen zijn mogelijk.

Referentie

Bourre JM. Roles of unsaturated fatty acids (especially omega-3 fatty acids) in the brain at various ages and during ageing. J Nutr Health Aging. 2004;8(3):163-74.