Microplastics zijn overal: in ons voedsel, drinkwater en zelfs in de lucht die we inademen. Onderzoek toont aan dat deze kleine plasticdeeltjes geen passieve vervuilers zijn, maar actieve schade kunnen veroorzaken in het lichaam, ook in de hersenen.
Hoe microplastics schade veroorzaken
Polystyreen-microplastics (PS-MPs) verhogen de productie van schadelijke moleculen zoals reactieve zuurstofsoorten (ROS) en stikstofmonoxide (NO). Dit veroorzaakt oxidatieve stress, een toestand waarin de balans tussen schadelijke radicalen en beschermende antioxidanten verstoord raakt.
Oxidatieve stress kan leiden tot schade aan celmembranen, ontsteking en verstoring van belangrijke neurotransmitters zoals GABA en glutamaat. Deze processen kunnen uiteindelijk neuronale schade en cognitieve achteruitgang veroorzaken.
Beschermende rol van antioxidanten
Gelukkig beschikt het lichaam over natuurlijke afweerstoffen tegen oxidatieve stress. Glutathion, een van de krachtigste intracellulaire antioxidanten, neutraliseert ROS en speelt zo een sleutelrol in de bescherming van cellen. Vitamine C vangt vrije radicalen weg en ondersteunt dit verdedigingsmechanisme, waardoor oxidatieve schade beperkt wordt.
Wat studies laten zien
1. Z. Wang, Y. Wang, J. Zhang, et al. (2025) – Antioxidant Intervention Against Microplastic Hazards: Een overzichtsstudie door Wang et al. (2025) onderzocht de toxische effecten van microplastics en de rol van antioxidanten. Zowel in vitro- als in vivo-studies laten zien dat blootstelling aan microplastics leidt tot verhoogde stressmarkers, zoals MDA, een verlaagde glutathionwaarde en verminderde activiteit van antioxidatieve enzymen. Verschillende antioxidanten, waaronder vitamine C, curcumin, quercetine, resveratrol, astaxanthine en glutathion, konden de effecten van microplastics beperken. Combinaties van antioxidanten boden daarbij vaak de beste bescherming.
2. M. O. Oyovwi, A. R. Rotu, V. O. Emojevwe, et al. (2024) – Investigating the protective effects of epigallocatechin-gallate against polystyrene microplastics-induced biochemical and hematological alterations in rats: Een andere studie door Oyovwi et al. (2024) keek specifiek naar EGCG (epigallocatechin-gallate) in ratten. Ratten die werden blootgesteld aan PS-MPs kregen EGCG toegediend, wat leidde tot herstel van antioxidatieve enzymactiviteit, minder lipidenperoxidatie en verbeterde lever- en nierfunctie.
Preventieve strategieën
Hoewel microplastics niet volledig vermeden kunnen worden, kan het versterken van de antioxidantverdediging helpen om hun schadelijke effecten te verminderen. Een gezonde voeding rijk aan vitamine C, ondersteuning van glutathion en gerichte supplementen zoals EGCG vormen hierbij een veelbelovende aanpak.
