Veroorzaken probiotica met de E.coli-bacterie darmkanker?

Volgens recent onderzoek produceert de bacterie Escherichia coli (E.coli Nissle 1917) een kankerverwekkend eiwit, dat een verhoogde kans geeft op het ontstaan van dikkedarmkanker [1,2]. Toch zijn E.coli-bevattende pro- en symbiotica (zoals Symbioflor®-2) veilig te gebruiken. In dit artikel verduidelijken we waarom.

De ene E.coli-bacterie is de andere niet

In de volksmond lijkt het alsof er maar één soort E.coli-bacterie bestaat. Dat is niet zo. Er zijn verschillende stammen van E.coli-bacteriën. Bepaalde E.coli-bacteriën zijn van nature aanwezig in onze darmen (commensale bacteriën). Ze zijn nuttig omdat ze groei van andere schadelijke bacteriën voorkomen. Van andere stammen E.coli-bacteriën is bekend dat ze bijvoorbeeld voedselinfectie kunnen veroorzaken.

Afgelopen week kwam één afzonderlijke E.coli-bacterie uitgebreid aan bod in het nieuws. Het gaat om de E.coli Nissle (Phylotype B2). Die produceert het eiwit colibactine, een virulente factor die DNA kan beschadigen. Dat verklaart de kankerverwekkende werking van deze specifieke E.coli-bacterie.

De E. coli in Symbioflor®-2  is van een volledig andere soort dan de E.coli Nissle uit het onderzoek. De E.coli in Symbioflor®-2  is ‘phylotype A’ en is van nature aanwezig in onze darmen. Deze E.coli bevat geen gen dat aanzet tot colibactine-vorming en is dus geen veroorzaker van darmkanker [3]. Daarom is Symbioflor®-2, dat al vijftig jaar op de markt is, uiterst veilig in gebruik.

Eén bacteriestam is nooit alleen verantwoordelijk

Ons lichaam is voor 90% bezaaid met micro-organismen. Het grootste deel daarvan bevindt zich in de darmen: het microbioom. 
Het is een complex samenspel tussen bacteriën (bacterioom), virussen (viroom) en schimmels (mycobioom). Als deze groep micro-organismen uit balans raakt (dysbiose), kan dat aanleiding geven tot aandoendingen. De oorzaak ligt echter nooit bij slechts één bacteriestam.

De onderzoekers isoleerden de verdachte stam E.coli Nissle en brachten die in contact met een kweekdarm. Belangrijk om weten: de flora-samenstelling van een kweekdarm is niet vergelijkbaar met de menselijke darmflora. Conclusies uit het onderzoek zijn dus eerder aanwijzingen voor nader onderzoek, dan stellig bewijs.

Preventie van darmaandoeningen en kanker

Het belang van een gevarieerd, evenwichtig microbioom wordt steeds duidelijker. Ongezonde, bewerkte voeding en stress zijn de belangrijkste veroorzakers van disbalans in de darmen. Dat verdient aandacht: op korte termijn voor de optimalisatie van de spijsvertering. Op lange termijn ter preventie van inflammatoire darmaandoeningen en kanker. Aanwezigheid van de E.coli Nissle is een teken dat de darm waarschijnlijk al lange tijd in dysbiose is.

Referenties

  1.   Pleguezuelos – Manzano C, et all. Mutational signa ture in colorectal cancer caused by genotoxicpks E.coli. Nature feb 2020. https://www.nature.com/articles/s41586-020-2080-8
  2. https://gutpathogens.biomedcentral.com/articles/10.1186/s13099-017-0185-x
  3. Zschüttig A, Auerbach C, Meltke S, et al. Complete sequence of probiotic Symbioflor 2 E. coli strain G3/10 and draft sequences of Symbioflor 2 E. coli strains G1/2, G4/9, G5, G6/7 and G8. Genome Announc. 2015. 3: e01330-14.